Hulajnogi pod lupą lekarzy. Wygoda, która może kosztować zdrowie

Hulajnogi elektryczne stały się elementem codziennego transportu w miastach na całym świecie. Ich popularność rośnie dzięki łatwości użytkowania i dostępności, ale rośnie też liczba urazów i hospitalizacji.

Z punktu widzenia zdrowia publicznego coraz częściej mówi się o nich jako o nowym wyzwaniu epidemiologicznym. Badania wskazują, że wraz z rozwojem mikromobilności gwałtownie zwiększyła się liczba wypadków – w niektórych krajach nawet kilkukrotnie w ciągu kilku lat.

Najczęstsze urazy: głowa i kończyny

Dane są spójne w różnych krajach. Najczęściej dochodzi do:

• urazów głowy i mózgu,
• złamań kończyn,
• urazów twarzy i szyi,
• obrażeń wielonarządowych w ciężkich przypadkach.

W jednym z analizowanych badań aż ok. 40 proc. poszkodowanych doznało urazu głowy, a ponad 30 proc. złamań kończyn. Inne opracowania wskazują, że ponad 35 proc. urazów dotyczy głowy, a 39 proc. kończyn.

Szczególnie niepokojące są urazy czaszkowo-mózgowe – od wstrząśnienia mózgu po krwawienia śródczaszkowe. To właśnie one najczęściej decydują o ciężkości stanu pacjenta.

Dlaczego hulajnogi są bardziej ryzykowne?

Choć ryzyko wypadku bywa porównywalne do jazdy na rowerze, charakter obrażeń często jest cięższy. Wynika to z kilku czynników:

• brak ochrony (kasków używa niewielki odsetek użytkowników),
• wysoka prędkość przy małych kołach i niestabilności,
• częste upadki bez udziału innych pojazdów,
• jazda po chodnikach i w zatłoczonych przestrzeniach.

Dodatkowo aż ponad połowa użytkowników przekracza dopuszczalną prędkość, a istotnym czynnikiem ryzyka są alkohol i brak doświadczenia.

Problem rośnie także w Polsce

Analizy z lat 2022–2024 pokazują tysiące zdarzeń drogowych z udziałem hulajnóg – ponad 1500 osób zostało rannych, w tym setki ciężko.

Eksperci podkreślają, że szczególnie narażeni są:

• młodzi użytkownicy,
• osoby korzystające z hulajnóg okazjonalnie,
• osoby bez kasku i doświadczenia.

Ryzyko dotyczy dużej części populacji miejskiej.

Czy hulajnoga może być „zdrowa”?

Z punktu widzenia aktywności fizycznej hulajnoga nie daje takich korzyści jak spacer czy jazda na rowerze. Jest raczej biernym środkiem transportu. Może jednak mieć pośredni wpływ na zdrowie:

• ogranicza korzystanie z samochodu,
• sprzyja mobilności miejskiej,
• ułatwia krótkie dojazdy.

Problem pojawia się wtedy, gdy wygoda zaczyna dominować nad bezpieczeństwem.

Jak zmniejszyć ryzyko?

Eksperci są zgodni: większości urazów można zapobiec. Kluczowe są proste zasady:

• używanie kasku (najważniejszy czynnik ochronny),
• jazda zgodnie z przepisami i ograniczeniami prędkości,
• unikanie alkoholu,
• ostrożność – szczególnie przy pierwszych przejazdach,
• korzystanie z infrastruktury rowerowej zamiast chodników.

Badania pokazują, że wiele wypadków dotyczy pierwszych jazd – edukacja użytkowników może więc znacząco zmniejszyć skalę problemu.

Mikromobilność przyszłości – ale bezpieczna

Hulajnogi elektryczne nie znikną z miast. Przeciwnie – ich rola będzie rosła. Dlatego kluczowe jest połączenie wygody z bezpieczeństwem.

To nie sam pojazd jest problemem, ale sposób jego używania. Choć hulajnoga może być szybkim środkiem transportu, dla lekarzy coraz częściej jest symbolem nowej kategorii urazów – takich, którym w wielu przypadkach można było zapobiec.